คู่เงิน Major Minor Exotic คืออะไร? ต่างกัน 5 จุดที่ต้องรู้

ทีมงาน BrokerProReview
ธนบัตรสกุลเงินจากหลายประเทศวางรวมกัน สื่อถึงคู่เงิน Major Minor Exotic ที่จับสกุลหลักกับสกุลตลาดเกิดใหม่มาซื้อขายกันในตลาด Forex

คู่เงิน Major Minor Exotic คือการแบ่งคู่สกุลเงินใน Forex ออกเป็น 3 กลุ่มตามสภาพคล่อง Major คือคู่ที่มีดอลลาร์สหรัฐ (USD) จับคู่กับสกุลหลัก เช่น EUR/USD ส่วน Minor หรือ Cross คือสกุลหลักสองสกุลที่ไม่มี USD เช่น EUR/GBP และ Exotic คือสกุลหลักคู่กับสกุลของตลาดเกิดใหม่ เช่น USD/THB ยิ่งคู่เงินมีคนซื้อขายน้อย ต้นทุนและความผันผวนก็มักสูงขึ้น

ตัวเลขที่ยืนยันเรื่องนี้มาจาก การสำรวจตลาดเงินตราต่างประเทศ 3 ปีครั้งของ BIS (Bank for International Settlements ธนาคารเพื่อการชำระหนี้ระหว่างประเทศ) ซึ่งพบว่าในเดือนเมษายน 2025 ตลาด Forex ทั่วโลกซื้อขายเฉลี่ย 9.6 ล้านล้านดอลลาร์ต่อวัน ดอลลาร์สหรัฐอยู่ในการซื้อขาย 89.2% ของทั้งหมด และคู่เงิน 10 อันดับแรกที่ซื้อขายมากที่สุดมี USD อยู่ทุกคู่

คู่เงิน Major Minor Exotic แบ่งกันอย่างไร

ก่อนแยกกลุ่ม ต้องเข้าใจโครงสร้างคู่เงินก่อน สกุลแรกเรียกว่า สกุลเงินหลัก (Base Currency) สกุลหลังเรียกว่า สกุลเงินอ้างอิง (Quote Currency) ราคา EUR/USD ที่ 1.1600 แปลว่า 1 ยูโรแลกได้ 1.16 ดอลลาร์สหรัฐ ถ้ายังไม่คุ้นกับพื้นฐานนี้ อ่านเพิ่มได้ที่ Forex คืออะไร

ตารางเทียบคู่เงิน 3 กลุ่มใน 5 จุด

ประเด็นMajor PairMinor Pair (Cross Pair)Exotic Pair
องค์ประกอบUSD คู่กับสกุลหลักอื่นสกุลหลักสองสกุล ไม่มี USDสกุลหลักคู่กับสกุลตลาดเกิดใหม่
ตัวอย่างEUR/USD, USD/JPY, GBP/USD, USD/CHF, AUD/USD, USD/CADEUR/GBP, EUR/JPY, GBP/JPYUSD/THB, USD/TRY, USD/ZAR
สภาพคล่องสูงที่สุดรองลงมาต่ำกว่า และอาจหายไปเร็วช่วงวิกฤต
สเปรดและค่า Swapมักต่ำสุดมักกว้างกว่า Majorมักกว้างและสูงที่สุด
ข้อมูลข่าวและบทวิเคราะห์มีมากที่สุดมีพอสมควรน้อย และมักเป็นภาษาท้องถิ่น
แผนภาพเทียบคู่เงิน 3 กลุ่ม: Major มี USD คู่กับสกุลหลัก เช่น EUR/USD สภาพคล่องสูงสุด Minor หรือ Cross เป็นสกุลหลักสองสกุลไม่มี USD เช่น EUR/GBP และ Exotic เป็นสกุลหลักคู่กับสกุลตลาดเกิดใหม่ เช่น USD/THB สเปรดและ Swap มักสูง
สภาพคล่องลดลงจากซ้ายไปขวา ส่วนต้นทุนการเทรดมักเพิ่มขึ้นในทิศเดียวกัน

Major Pair: คู่เงินหลักที่มี USD

คู่เงินหลักเป็นกลุ่มที่ธนาคาร กองทุน และบริษัทข้ามชาติซื้อขายมากที่สุด จากข้อมูล BIS ปี 2025 ที่ BOFIT (Bank of Finland Institute for Emerging Economies) ของธนาคารกลางฟินแลนด์ สรุปไว้เมื่อ 3 ตุลาคม 2025 EUR/USD ยังเป็นคู่ที่ซื้อขายมากที่สุด 21.2% ของมูลค่าทั้งหมด ตามด้วย USD/JPY 14.3% และ GBP/USD 7.6% ส่วน ธนาคารกลางออสเตรเลีย (RBA) ระบุเมื่อ 1 ตุลาคม 2025 ว่า AUD/USD เป็นคู่อันดับ 6 ของโลก สัดส่วนราว 5%

สิ่งที่น่าสังเกตคือ USD/CNY (ดอลลาร์สหรัฐกับหยวนจีน) ขึ้นมาอยู่ที่ 8.1% สูงกว่า GBP/USD แต่นักเทรดรายย่อยมักไม่นับเป็น Major คู่ที่ซื้อขายเยอะจึงไม่ได้แปลว่าเป็นคู่เงินหลักเสมอไป รายละเอียดคู่เงินอันดับ 1 ดูได้ที่ คู่มือเทรด EUR/USD

กราฟแท่งสัดส่วนการซื้อขายคู่เงินทั่วโลกเดือนเมษายน 2025 จาก BIS: EUR/USD 21.2% USD/JPY 14.3% USD/CNY 8.1% GBP/USD 7.6% AUD/USD ราว 5% USD/CHF 4.9% และ EUR/GBP ที่ไม่มี USD 1.8%
คู่ที่มี USD กินสัดส่วนส่วนใหญ่ของตลาด ส่วน EUR/GBP ซึ่งเป็นคู่ไม่มี USD ที่ซื้อขายมากที่สุดมีเพียง 1.8% (ที่มา: BIS Triennial Survey 2025 ผ่าน BOFIT และ RBA)

Minor Pair หรือ Cross Pair: สกุลหลักที่ไม่มี USD

คู่เงิน Minor เกิดจากการจับสกุลหลักสองสกุลโดยไม่ผ่านดอลลาร์ เช่น EUR/GBP, EUR/JPY และ GBP/JPY ตามข้อมูลของ BOFIT ข้างต้น EUR/GBP เป็นคู่ที่ไม่มี USD ซึ่งซื้อขายมากที่สุด แต่มีสัดส่วนเพียง 1.8% เทียบกับ EUR/USD ที่ 21.2% ส่วนต่างนี้อธิบายว่าทำไมสเปรดของคู่ Cross มักกว้างกว่า และทำไมบางคู่อย่าง GBP/JPY ถึงเหวี่ยงแรงช่วงข่าว

Exotic Pair: สกุลหลักคู่กับสกุลตลาดเกิดใหม่

คู่เงิน Exotic คือสกุลหลักจับคู่กับสกุลของประเทศเศรษฐกิจกำลังพัฒนา เช่น USD/THB (เงินบาท), USD/TRY (ลีราตุรกี) หรือ USD/ZAR (แรนด์แอฟริกาใต้) สกุลเหล่านี้มีผู้ซื้อขายน้อยกว่า ราคาจึงขยับแรงได้จากนโยบายของรัฐบาลหรือธนาคารกลางประเทศนั้น ต้นทุนการถือข้ามคืนก็มักสูงเพราะส่วนต่างดอกเบี้ยระหว่างสองประเทศกว้าง อ่านเรื่องค่าธรรมเนียมนี้ได้ที่ ค่า Swap คืออะไร

นิยาม "คู่เงินหลัก" ของหน่วยงานกำกับต่างจากที่นักเทรดเรียก

จุดที่บทความทั่วไปมักไม่พูดถึงคือ หน่วยงานกำกับในยุโรปและอังกฤษใช้นิยามคู่เงินหลักต่างจากภาษาในวงการ อภิธานศัพท์ของ FCA (Financial Conduct Authority หน่วยงานกำกับตลาดการเงินของสหราชอาณาจักร) นิยาม "Major Foreign Exchange Pair" ว่าเป็นการจับคู่สองสกุลใดก็ได้จาก 6 สกุล ได้แก่ ดอลลาร์สหรัฐ ยูโร เยน ปอนด์ ดอลลาร์แคนาดา และฟรังก์สวิส

ผลคือ EUR/GBP หรือ EUR/JPY ที่นักเทรดเรียกว่า Minor กลับนับเป็นคู่หลักตามนิยามนี้ ส่วน AUD/USD และ NZD/USD ที่นักเทรดเรียกว่า Major กลับไม่อยู่ในรายชื่อ เรื่องนี้สำคัญเพราะเพดานเลเวอเรจผูกกับนิยามของหน่วยงาน ESMA (European Securities and Markets Authority หน่วยงานกำกับตลาดหลักทรัพย์ของสหภาพยุโรป) กำหนดเมื่อ 27 มีนาคม 2018 ให้ CFD (Contract for Difference สัญญาซื้อขายส่วนต่าง) ของคู่เงินหลักใช้เลเวอเรจได้ไม่เกิน 30:1 และคู่เงินอื่นไม่เกิน 20:1

ตัวอย่างคำนวณ: มาร์จิ้นและมูลค่า pip ของแต่ละคู่

สมมติเปิด 0.1 lot (10,000 หน่วยของสกุลหลัก) ที่ราคาสมมติ ตัวเลขด้านล่างเป็นตัวอย่างเพื่ออธิบายวิธีคิด ไม่ใช่ราคาตลาดจริง

คู่เงิน (ราคาสมมติ)มูลค่าสัญญามาร์จิ้นที่ 30:1มาร์จิ้นที่ 20:1มูลค่า 1 pip
EUR/USD (1.1600)11,600 ดอลลาร์386.67 ดอลลาร์580 ดอลลาร์1 ดอลลาร์
AUD/USD (0.6500)6,500 ดอลลาร์216.67 ดอลลาร์325 ดอลลาร์1 ดอลลาร์
USD/JPY (150.00)10,000 ดอลลาร์333.33 ดอลลาร์500 ดอลลาร์1,000 เยน (ราว 6.67 ดอลลาร์)

สูตรมูลค่า pip คือ จำนวนหน่วย × ขนาด pip ของคู่นั้น เช่น 10,000 × 0.0001 = 1 ดอลลาร์สำหรับ EUR/USD และ 10,000 × 0.01 = 1,000 เยนสำหรับ USD/JPY ถ้าสกุลอ้างอิงไม่ใช่ดอลลาร์ ต้องแปลงค่ากลับเป็นดอลลาร์อีกชั้น ดูวิธีคิดละเอียดได้ที่ Pip และ Point คืออะไร

มือใหม่ควรเริ่มจากคู่เงินกลุ่มไหน

เมื่อเข้าใจความต่างของคู่เงิน Major Minor Exotic แล้ว คู่เงินหลักมักเหมาะกับการเริ่มต้นมากกว่า เพราะต้นทุนต่ำกว่า หาข้อมูลง่ายกว่า และราคาเคลื่อนไหวตามข่าวเศรษฐกิจที่ติดตามได้ แต่นั่นไม่ได้แปลว่าคู่เงินหลักปลอดภัย แค่ตรวจสอบปัจจัยได้ง่ายกว่าเท่านั้น

  1. เลือก 1–2 คู่ที่ตรงกับเวลาว่าง เช่น EUR/USD และ GBP/USD เคลื่อนไหวคึกคักช่วงตลาดลอนดอนและนิวยอร์ก ซึ่งตรงกับช่วงเย็นถึงดึกตามเวลาไทย ดูตารางได้ที่ เวลาเทรด Forex ตามเวลาไทย
  2. เช็กสเปรดจริงก่อนเทรด เปิดดูในแพลตฟอร์มทั้งช่วงปกติและช่วงข่าว เพราะคู่ Cross และ Exotic อาจถ่างกว้างหลายเท่า
  3. เช็กค่า Swap ถ้าจะถือข้ามคืน คู่ Exotic บางคู่มีต้นทุนข้ามคืนสูงจนกินกำไรได้
  4. ลดขนาด lot เมื่อขยับไปคู่ที่ผันผวนกว่า ระยะ Stop Loss ที่กว้างขึ้นควรมาพร้อม lot ที่เล็กลง เพื่อให้ความเสี่ยงต่อไม้เท่าเดิม

ความเสี่ยงที่ควรรู้ก่อนเทรดคู่เงินแต่ละกลุ่ม

คู่เงิน Major Minor Exotic มีความเสี่ยงต่างกันในรายละเอียด แต่ทุกกลุ่มทำให้ขาดทุนเกินคาดได้ถ้าไม่คุมขนาดสถานะ

1. คู่เงินหลักก็กระโดดได้: บทเรียนฟรังก์สวิสปี 2015

เมื่อ 15 มกราคม 2015 ธนาคารกลางสวิสยกเลิกการตรึงค่าเงินอย่างกะทันหัน Thomas Jordan ประธานคณะกรรมการบริหารธนาคารกลางสวิส กล่าวไว้ว่า "The Swiss National Bank (SNB) has decided to discontinue the minimum exchange rate of CHF 1.20 per euro" ข้อมูลอัตราแลกเปลี่ยนจาก FRED (Federal Reserve Economic Data) ของธนาคารกลางสหรัฐสาขาเซนต์หลุยส์ แสดงว่า USD/CHF ลดจาก 1.0172 (14 มกราคม 2015) เหลือ 0.8930 (15 มกราคม 2015) หรือ 12.21% ในวันเดียว

คิดเป็นราว 1,242 pip ถ้าถือ Buy USD/CHF ขนาด 0.1 lot จะขาดทุนราว 1,242 ฟรังก์ หรือประมาณ 1,391 ดอลลาร์ และ Stop Loss อาจไม่ทำงานที่ราคาที่ตั้งไว้เพราะราคากระโดดข้าม (Slippage) USD/CHF อยู่ในรายชื่อคู่เงินหลักทั้งของนักเทรดและของ FCA ข้างต้น บทเรียนนี้จึงบอกว่าความเสี่ยงราคากระโดดไม่ได้มีแค่คู่ Exotic

2. สภาพคล่องต่ำทำให้ต้นทุนแฝงสูง

คู่ Exotic และ Cross บางคู่มีผู้ซื้อขายน้อย สเปรดจึงกว้างกว่าคู่หลัก และอาจถ่างแรงช่วงข่าวหรือช่วงตลาดเปิดเช้าวันจันทร์ ทำให้ราคาที่ได้จริงต่างจากที่เห็นบนจอ ต้นทุนเหล่านี้สะสมเร็วสำหรับคนที่เทรดบ่อย

3. ความเสี่ยงจากนโยบายของประเทศตลาดเกิดใหม่

ค่าเงินในตลาดเกิดใหม่ขยับได้แรงจากการแทรกแซงของธนาคารกลาง การควบคุมเงินทุน หรือเหตุการณ์การเมือง ซึ่งคาดการณ์ได้ยากกว่าข่าวเศรษฐกิจของสหรัฐหรือยุโรป และข้อมูลภาษาอังกฤษหรือภาษาไทยมักมีน้อย

4. เลเวอเรจขยายทั้งกำไรและขาดทุน

ESMA เปิดเผยในเอกสารฉบับเดียวกันว่าหน่วยงานกำกับในยุโรปพบบัญชี CFD รายย่อยราว 74–89% ขาดทุน โบรกเกอร์ต่างประเทศหลายแห่งที่คนไทยใช้ให้เลเวอเรจสูงกว่าเพดาน 30:1 มาก ยิ่งเลเวอเรจสูง ราคาที่สวนทางเพียงเล็กน้อยก็ทำให้ถูกบังคับปิดสถานะได้ อ่านต่อที่ เลเวอเรจคืออะไร และ Margin Call และ Stop Out

5. สถานะทางกฎหมายในไทย

ธนาคารแห่งประเทศไทยยืนยันเมื่อ 25 มิถุนายน 2026 ว่าไม่เคยมีนโยบายออกใบอนุญาตธุรกิจซื้อขายเงินตราต่างประเทศเพื่อเก็งกำไร (FOREX) และการประกอบธุรกิจนี้โดยไม่ได้รับอนุญาตมีโทษตาม พระราชบัญญัติควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน ปี 2485 ปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือทั้งจำทั้งปรับ ผู้ที่เทรดกับโบรกเกอร์ต่างประเทศจึงไม่มีหน่วยงานไทยคุ้มครองหากเกิดข้อพิพาท

สรุป: เลือกคู่เงินจากสภาพคล่องและต้นทุน ไม่ใช่จากความเร้าใจ

คู่เงิน Major Minor Exotic ต่างกันที่องค์ประกอบและสภาพคล่อง Major มี USD และซื้อขายมากที่สุด Minor เป็นสกุลหลักที่ไม่มี USD ส่วน Exotic ผูกกับสกุลตลาดเกิดใหม่ซึ่งต้นทุนและความผันผวนมักสูงกว่า

สิ่งที่ควรจำคือนิยามของหน่วยงานกำกับอาจต่างจากภาษาในวงการ และคู่เงินหลักก็เกิดราคากระโดดได้อย่างกรณี USD/CHF ปี 2015 การเช็กสเปรด ค่า Swap ขนาด lot และระยะ Stop Loss ก่อนเปิดทุกคู่จึงสำคัญกว่าการเลือกคู่ที่ดูน่าตื่นเต้น

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับคู่เงิน Major Minor Exotic

คู่เงิน Major มีกี่คู่

ไม่มีตัวเลขเดียวที่ทุกแหล่งยอมรับ วงการเทรดมักหมายถึงคู่ที่มี USD กับยูโร เยน ปอนด์ ฟรังก์สวิส ดอลลาร์แคนาดา ดอลลาร์ออสเตรเลีย และดอลลาร์นิวซีแลนด์ ส่วน FCA นิยามคู่เงินหลักจาก 6 สกุลซึ่งไม่มีดอลลาร์ออสเตรเลียและนิวซีแลนด์

USD/THB เป็นคู่เงินกลุ่มไหน

USD/THB จัดเป็นคู่ Exotic เพราะเงินบาทเป็นสกุลของตลาดเกิดใหม่ และไม่อยู่ในรายชื่อสกุลหลักของ FCA สภาพคล่องในตลาด CFD จึงมักต่ำกว่าคู่หลัก

ทองคำ XAU/USD นับเป็นคู่เงินไหม

XAU/USD แสดงราคาทองคำ 1 ออนซ์เป็นดอลลาร์ แม้จะเขียนแบบคู่เงิน แต่ไม่จัดอยู่ใน Major Minor หรือ Exotic และ ESMA กำหนดเพดานเลเวอเรจของทองคำไว้ที่ 20:1 เท่ากับคู่เงินที่ไม่ใช่คู่หลัก ดูรายละเอียดการเทรดทองได้ที่ คู่มือเทรด XAU/USD

คู่ Exotic ทำกำไรได้มากกว่าจริงไหม

คู่ Exotic อาจเคลื่อนที่เป็นระยะกว้างกว่า จึงมีโอกาสทั้งกำไรและขาดทุนมากกว่า แต่ต้นทุนสเปรดและค่า Swap ที่สูงทำให้ต้องได้กำไรมากขึ้นกว่าจะคุ้มทุน และความเสี่ยงราคากระโดดก็สูงตาม

บทความนี้เรียบเรียงโดยใช้ AI ช่วยค้นคว้าและร่างเนื้อหา และผ่านการตรวจทานโดยทีมงาน BrokerProReview ก่อนเผยแพร่

แหล่งอ้างอิง

  1. BIS — OTC foreign exchange turnover in April 2025 (Triennial Central Bank Survey 2025) (bis.org)
  2. Bank of Finland BOFIT Weekly Review 40/2025 — The yuan’s share in international FX trading continues to grow (3 ตุลาคม 2025) (bofit.fi)
  3. Reserve Bank of Australia — Media Release 2025 Triennial Survey of Foreign Exchange and Derivative Markets (1 ตุลาคม 2025) (rba.gov.au)
  4. FCA Handbook Glossary — Major foreign exchange pair (handbook.fca.org.uk)
  5. ESMA — ESMA agrees to prohibit binary options and restrict CFDs to protect retail investors (27 มีนาคม 2018) (esma.europa.eu)
  6. BIS Central Bankers’ Speeches — Thomas Jordan: The rationale for discontinuing the minimum exchange rate and lowering interest rates (16 มกราคม 2015) (bis.org)
  7. Swiss National Bank — SNB discontinues minimum exchange rate and lowers interest rate to -0.75% (15 มกราคม 2015) (snb.ch)
  8. FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis — Swiss Francs to U.S. Dollar Spot Exchange Rate (DEXSZUS) ข้อมูลรายวันมกราคม 2015 (fred.stlouisfed.org)
  9. ธนาคารแห่งประเทศไทย — ธปท. ยืนยันไม่มีนโยบายให้ใบอนุญาตประกอบธุรกิจ FOREX หากฝ่าฝืนมีโทษทั้งจำและปรับ (25 มิถุนายน 2026) (bot.or.th)